Mới đây, đội ngũ chúng tôi ghé hai quán bún bò nằm cùng một khu phố. Giá gần như nhau, hương vị cũng na ná. Thế mà quán thứ nhất lúc nào cũng có khách quen ngồi chật ghế, còn quán thứ hai thì vắng hoe. Khi trò chuyện với chủ quán thứ hai, anh nói rất thật lòng: bún của anh cũng ngon mà. Anh nói đúng. Vấn đề nằm ở chỗ khách không nhớ nổi tên quán anh. Họ đi qua, ăn một lần, rồi quên luôn.
Vì sao quán ăn nhỏ vẫn cần thương hiệu dù chỉ bán vài món
Nhiều chủ quán nghĩ thương hiệu là chuyện của chuỗi lớn. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, điều đó chưa đúng. Thương hiệu của một quán nhỏ không nằm ở bảng hiệu đẹp hay logo bóng bẩy. Hiểu đơn giản, thương hiệu là thứ khách nghĩ đến khi nhắc tới quán bạn.
Nó quyết định khách có quay lại không. Nó cũng quyết định họ có kể cho bạn bè nghe không. Một quán đông khách thường không phải vì có ngân sách lớn. Quán đông vì khách có một ấn tượng rõ ràng và dễ nhớ. Ấn tượng ấy được tạo ra từ những chi tiết nhỏ lặp lại đều đặn, chứ không phải một lần đầu tư hoành tráng.
Qua nhiều dự án đội ngũ từng theo sát, chúng tôi nhận ra phần lớn quán nhỏ có thể xây thương hiệu từ ba yếu tố: tên gọi, không gian và cách phục vụ. Ba thứ này không đòi hỏi tiền tỷ. Điều chúng đòi hỏi là sự nhất quán và một chút suy nghĩ có chủ đích ngay từ ngày đầu mở cửa.
Đặt tên quán ăn sao cho khách nhớ và dễ gọi
Tên quán là thứ khách nghe đầu tiên. Đó cũng là thứ họ gõ vào Google Maps khi muốn tìm bạn. Nếu tên dài, khó đọc hoặc dễ nhầm với quán khác, bạn đã mất lợi thế ngay bước đầu. Một cái tên tốt thường ngắn, dễ phát âm và dễ viết.
- Tên ngắn, khoảng hai đến ba âm tiết.
- Dễ gõ trên bản đồ và tìm kiếm mạng xã hội.
- Có thể gắn với món chủ lực hoặc biệt danh người sáng lập.
Trước khi làm bảng hiệu, hãy thử tìm tên đó trên Google Maps, Facebook và các ứng dụng đặt món. Chúng tôi từng gặp một chủ quán in cả trăm túi giấy rồi mới phát hiện trùng tên với một quán cách hai con phố. Chi phí sửa lại còn cao hơn số tiền in ban đầu, lại thêm vài tuần khách hỏi lộn. Kiểm tra tên mất vài phút, nhưng tiết kiệm được cả một đợt chi phí lớn.
Tạo dấu ấn không gian với chi phí vừa phải
Không gian quán không cần đẹp như ảnh tạp chí. Nó chỉ cần có một điểm để khách nhận ra. Có thể là màu sơn đặc trưng, một chiếc đèn cũ treo đúng vị trí, hoặc một bức tường viết tay những dòng chữ vui. Khách chỉ cần thấy một chi tiết là nhớ quán.
Đừng trang trí dàn trải. Chọn một đến hai chi tiết nhận diện rồi lặp lại ở mọi nơi, từ quầy thu ngân đến góc chụp ảnh. Khi khách chụp hình và đăng lên mạng, chính góc đó sẽ làm quảng cáo miễn phí cho bạn. Chúng tôi thấy nhiều quán nhỏ nhờ đúng một góc tường như vậy mà lượt tag trên mạng tăng rõ rệt.
Đồ tái chế hoặc đồ cũ được làm mới rất hợp với quán nhỏ. Một chiếc tủ gỗ cũ sơn lại có thể cho ra phong cách riêng mà không tốn nhiều. Quan trọng hơn cả là không gian phải sạch, thoáng và đồng bộ với tên quán. Tên mộc mạc mà nội thất bóng loáng sẽ tạo cảm giác lệch, khách không biết quán muốn đi theo hướng nào. Muốn hiểu sâu hơn về cách sắp xếp và định vị quán ngay từ đầu, bạn có thể tham khảo thêm kinh nghiệm chọn mặt bằng mở quán ăn theo khách mục tiêu, vì vị trí và đối tượng khách quyết định phong cách không gian phù hợp.
Cách phục vụ làm nên khác biệt cho quán nhỏ
Quán lớn thường có quy trình chuẩn, nhưng khách đôi khi thấy họ thiếu hơi ấm. Quán nhỏ có lợi thế lớn: bạn có thể nhớ mặt khách quen và gọi đúng tên họ. Lợi thế này khó sao chép nhất.
Hãy biến lợi thế đó thành một nghi thức nhỏ mà quán giữ đều đặn. Chẳng hạn, mỗi khách bước vào đều được chào bằng một câu cố định. Đơn mang đi kèm tờ giấy nhỏ ghi lời cảm ơn viết tay. Khách quen được tặng một món tráng miệng vào lần ghé thứ năm. Những việc này không tốn kém, nhưng khách sẽ nhớ.
Nghi thức chỉ có tác dụng khi nhân viên làm đúng và làm đều. Chúng tôi thường khuyên chủ quán viết ra vài câu chào và cách xử lý các tình huống cơ bản, như khách phàn nàn món ra chậm hoặc muốn đổi món. Sau đó đào tạo nhân viên theo đúng văn bản đó. Người mới vào làm trong tuần đầu vẫn có thể nói đúng giọng quán, và khách sẽ cảm nhận được sự nhất quán ấy.
Nhận diện thương hiệu tối thiểu: logo, bảng màu và câu chữ
Logo không cần công phu. Nó chỉ cần đơn giản để in được trên bảng hiệu, túi giấy, hóa đơn và bao bì. Logo nhiều chi tiết sẽ nhòe khi thu nhỏ, nhất là trên ảnh đại diện mạng xã hội. Một hình khối đơn giản kèm tên quán thường là đủ dùng trong suốt nhiều năm.
Bảng màu nên có hai đến ba màu chủ đạo, kèm quy định rõ dùng ở đâu. Chẳng hạn màu đậm cho tiêu đề và nút bấm, màu nền nhạt cho phần nội dung. Khi dùng nhất quán trên mọi kênh, khách chỉ cần thoáng thấy màu là nhận ra quán.
Câu chữ cũng là một phần của thương hiệu. Hãy viết một đoạn mô tả quán khoảng hai mươi chữ, dùng cho phần giới thiệu trang mạng xã hội, menu và các bài đăng. Viết một lần, dùng lâu dài, tránh mỗi nơi một kiểu khiến khách bối rối.
Xây dựng thương hiệu qua kênh online chi phí thấp
Với quán nhỏ, hai kênh đáng quan tâm nhất là Google Business Profile và Facebook. Google giúp khách tìm thấy bạn khi họ gõ quán ăn gần đây. Facebook cho khách biết hôm nay bạn bán gì, giờ mở cửa ra sao và có chương trình nào không.
Hãy đăng ảnh món và không gian thật. Ảnh stock nhìn đẹp nhưng khách bước vào sẽ thấy khác ngay, và niềm tin mất đi từ đó. Một tấm ảnh chụp bằng điện thoại, có ánh đèn thật và bàn ăn thật, đáng tin hơn nhiều. Chúng tôi thường khuyên chủ quán chụp thêm một lần mỗi mùa để ảnh luôn gần với thực tế.
Khuyến khích khách để lại đánh giá sau bữa ăn, nhưng đừng dừng ở đó. Hãy trả lời mọi đánh giá, dù tốt hay chưa tốt. Người đọc sẽ nhìn cách bạn đáp lại để đoán tính cách quán. Một lời xin lỗi chân thành cho đánh giá tiêu cực đôi khi thuyết phục hơn hàng chục đánh giá năm sao. Nếu muốn kéo thêm khách từ mạng xã hội, bạn cũng có thể đọc cách xây phễu marketing từ lượt xem video đến khách đặt bàn để thấy toàn bộ hành trình khách đi qua, từ lúc họ thấy quán đến khi bước vào ăn.
Ngoài ra, nếu quán bạn đã có website hoặc đang tính làm, hãy để ý đến SEO. Có thể tham khảo bài SEO website nhà hàng: 12 bước giúp quán lên top Google của các anh em trong nghề để hiểu cách đưa quán lên kết quả tìm kiếm mà không cần chi nhiều.
Ước tính chi phí xây thương hiệu cho quán ăn nhỏ
Các con số dưới đây chỉ là mức tham khảo. Chi phí thực tế thay đổi theo khu vực, chất liệu và đơn vị thi công, nên hãy xem đây như khung để hình dung ngân sách tối thiểu.
Thiết kế logo cơ bản thường dao động từ ba trăm nghìn đến một triệu rưỡi đồng, và chỉ cần làm một lần để dùng lâu dài. Bảng hiệu mica kèm decal tốn khoảng tám trăm nghìn đến ba triệu, tùy kích thước. Chụp ảnh món và không gian cơ bản có mức từ một đến ba triệu. Quảng cáo Facebook nhỏ theo tuần có thể bắt đầu từ ba trăm nghìn, và nên thử ở mức thấp trước khi tăng.
Nhìn tổng thể, chi phí ban đầu không đáng sợ như nhiều người nghĩ. Điều đáng bàn hơn là nên đầu tư vào đâu trước. Với đa số quán, bảng hiệu rõ ràng và ảnh thật nên được ưu tiên hơn việc chạy quảng cáo. Khi dòng tiền ổn định, bạn mới nên mở rộng sang các kênh trả phí.
Sai lầm thường gặp khi xây thương hiệu quán ăn nhỏ
Sai lầm đầu tiên là đổi tên và đổi logo liên tục. Mỗi lần đổi, khách lại phải học lại quán bạn. Chúng tôi từng thấy một quán đổi tên ba lần trong một năm và gần như mất hết khách quen. Nếu chưa chắc chắn, hãy giữ nguyên ít nhất một năm trước khi cân nhắc thay đổi.
Sai lầm thứ hai là đầu tư trang trí lớn nhưng chất lượng món và phục vụ không theo kịp. Khách có thể chụp ảnh một lần vì không gian đẹp, nhưng họ chỉ quay lại khi món ngon và nhân viên tử tế. Việc giữ chất lượng món cũng gắn chặt với cách kiểm soát chi phí nguyên liệu. Nếu chưa rõ mình đang lời hay lỗ ở từng món, bạn có thể đọc cách tính food cost nhà hàng chính xác để định giá món trước khi quyết định đầu tư thêm.
Sai lầm thứ ba là hình ảnh trên mạng khác xa thực tế. Ảnh chỉnh sửa quá đà khiến khách thất vọng ngay khi bước vào. Một lần thất vọng như vậy đủ để họ không bao giờ quay lại, và họ thường kể lại cho người khác nghe.
Đo lường thương hiệu quán ăn nhỏ có đang đi đúng hướng
Thương hiệu không thể đo bằng cảm giác. Bạn cần theo dõi vài con số đơn giản. Số khách quay lại trong tháng là chỉ số quan trọng nhất, vì nó cho thấy khách có thực sự yêu quán hay không. Tỷ lệ khách đến nhờ người quen giới thiệu cho biết thương hiệu đang lan truyền tốt đến đâu.
Mỗi tháng, hãy xem lượng đánh giá mới, số lượt lưu và lượt chia sẻ trên mạng xã hội. Nếu các con số này tăng đều qua từng tháng, bạn đang đi đúng hướng. Nếu đứng yên hoặc giảm, đó là tín hiệu cần nhìn lại một yếu tố nào đó. Ghi chép đơn giản trên bảng tính là đủ, không cần công cụ phức tạp.
Sau khoảng ba tháng, hãy đánh giá lại từng yếu tố nhận diện. Chỗ nào chưa tạo được ấn tượng thì điều chỉnh. Đừng đổi tất cả cùng lúc, vì khi đó bạn sẽ không biết yếu tố nào thật sự có tác dụng.
Câu hỏi thường gặp
Quán ăn nhỏ có cần đăng ký nhãn hiệu không?
Nếu bạn định mở chuỗi hoặc nhượng quyền sau này, việc đăng ký nhãn hiệu là cần thiết để bảo vệ tên quán. Với quán một chi nhánh, bạn có thể bắt đầu bằng việc kiểm tra xem tên đã có ai đăng ký chưa. Nếu muốn chắc chắn, hãy hỏi ý kiến đơn vị chuyên về sở hữu trí tuệ trước khi chi tiền in ấn hàng loạt.
Nên bắt đầu xây thương hiệu từ đâu khi ngân sách rất ít?
Hãy bắt đầu từ tên gọi và hồ sơ Google Business Profile. Hai thứ này gần như miễn phí nhưng giúp khách tìm thấy bạn. Sau đó, chụp vài tấm ảnh món bằng điện thoại và làm một bảng hiệu đơn giản là đủ để quán có diện mạo rõ ràng.
Bao lâu thì thấy hiệu quả của việc xây dựng thương hiệu?
Thông thường cần khoảng ba đến sáu tháng để khách bắt đầu nhận ra và nhắc đến quán bạn một cách đều đặn. Kiên nhẫn và nhất quán quan trọng hơn tốc độ. Những quán làm đều đặn từ đầu thường bền hơn những quán chạy theo mốt.
Nên thuê công ty thiết kế thương hiệu hay tự làm?
Nếu bạn có chút kiến thức cơ bản và đủ thời gian, có thể tự làm phần chữ và ảnh. Logo và bộ nhận diện đầy đủ thì nên nhờ người có kinh nghiệm để tránh sai sót khi in ấn. Bạn có thể tham khảo thêm hướng dẫn thiết kế bộ nhận diện thương hiệu nhà hàng để hiểu rõ từng bước trước khi quyết định.